Jak żywność wysokoprzetworzona wpływa na pracę mózgu?

Dieta, Zdrowie

W czasopiśmie “Brain Behavior and Immunity” pojawiły się wyniki badań realizowanych przez zespół prof. Ruth Barrientos z Ohio State University Institute for Behavioral Medicine Research, na temat wpływu wysokoprzetworzonej żywności na pracę mózgu. Badanie przeprowadzono na szczurach a jego wyniki mogą być kluczowe w zapobieganiu chorób neurodegradacyjnych u osób starszych.

W badaniu zastosowano dietę, która naśladowała ludzką “szybką dietę” opartą na produktach gotowych do spożycia, często mających długi okres przydatności. W zaledwie cztery tygodnie takiej diety, u starzejących się szczurów doszło do silnej reakcji zapalnej, której towarzyszyły behawioralne objawy problemów i utraty pamięci. Co ważne, suplementacja kwasami omega-3 mogła te objawy łagodzić.

Losowo przydzielono do dwóch grup młode samce szczurów (3-miesięczne) oraz starsze samce (24-miesięczne). Jedna grupa zwierząt otrzymywała normalną karmę (54% węglowodany złożone, 32% białko, 14% tłuszcze), a druga grupa otrzymywała żywność wysokoprzetworzoną (63% żywność rafinowana na bazie węglowodanów: maltodekstryna, sacharoza, skrobia kukurydziana, 19% białko, 17% tłuszcz) lub tę samą przetworzoną żywność z dodatkiem kwasu dokozaheksaenowego (DHA).

U starszych szczurów, które stosowały dietę wysokoprzetworzoną zauważono w ciele migdałowatym oraz w hipokampie znacznie podwyższoną aktywacje genów powiązanych z markerami stanu zapalnego oraz białkiem prozapalnym. Nie zaobserwowano tego natomiast u młodszych szczurów oraz starszych szczurów, które otrzymywały suplement DHA.

Starsze szczury, które stosowały dietę wysokoprzetworzoną i jednocześnie otrzymywały suplement z DHA miały znacznie mniejsze problemy z pamięcią i praktycznie całkowicie zmniejszało to stan zapalny w mózgu.

Te badania pokazują jak ważna jest jakość diety, szczególnie u osób starszych, u których stosowanie diety wysokoprzetworzonej może prowadzić do częstszego występowania chorób neurodegradacyjnych, w tym choroby Alzheimera. Dlatego warto pamiętać, że jakość diety ma ogromne znaczenie ale także warto rozważyć częstsze spożycie pokarmów bogatych w kwasy omega-3 DHA, a także suplementacje tymi kwasami.

Niestety z badania nie udało się ustalić jaka dawka DHA i jaka dokładna kaloryczność diety jest najlepsza dla osiągnięcia najkorzystniejszych efektów, ponieważ w badaniu zwierzęta miały nieograniczony dostęp do pożywienia. Co ważne, na diecie wysokoprzetworzonej zarówno młode jak i starsze szczury przybrały na wadze, natomiast starsze znacznie więcej niż młode. Suplementacja DHA nie miała żadnego wpływu na przyrost masy ciała.

Dlatego nie powinniśmy traktować kwasu DHA jako “przyzwolenie” na stosowanie diety wysokoprzetworzonej, ponieważ mimo jego korzystnego działania na pracę mózgu, wiemy doskonale, że taka dieta ma szkodliwy wpływ ogólnie na stan zdrowia (przyczynia się do wzrostu otyłości, cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych, insulinooporności, nadciśnienia tętniczego i wielu innych).

Kluczowe jest – jak zawsze – całościowe zadbanie o jakość diety, skupiając się na większym spożyciu warzyw, zawartości błonnika, dobrej jakości węglowodanów złożonych, zdrowych tłuszczach, białku oraz odpowiednich proporcjach tych składników a także dopasowanej indywidualnie kaloryczności diety. Nie powinniśmy zapominać także o codziennej aktywności fizycznej, eliminacji stresu, zadbaniu i higienę snu oraz dobre relacje międzyludzkie.